Bir Kriz Patladı: “Durmadan Yığılan Çöpleri Ne Yapacağız?”

0
248
ÇEVRE GÜNÜ

Sıkıntının temelinde Çin var. Bu ülke yakın günlere kadar dünyanın her yanından gelen çöpleri (para karşılığı) kabul ediyor, gömüyor, yakıyor ya da yeniden kullanıyordu. Ama 2018’de bunu durdurdu. “Burası dünyanın çöplüğü değil!” diyerek. Oysa eskiden her gün on binlerce ton çöp Çin’e yollanırdı. Tabii birçok ülke zor durumda kaldı. Çöplerini ne yapacaklarını bilemez hale geldiler.

 

Örnek vermek gerekirse, ABD her gün 4.000 konteyner dolusu plastiği Çin’e yolluyordu. Evet, her gün. Ve üstelik bu sadece yeniden kazanılabilecek plastik miktarıydı. Diğer atıklar hariç. Çin önce plastik, kâğıt, kumaş benzeri atıkları almaz oldu. Daha sonra bu yasağı çelik parçalarına, ahşap maddelere, otomobil parçalarına, gemilere ve akla gelebilecek her şeye yaydı.

Oysa daha önce Çin, Hong Kong ile birlikte dünyada kullanılıp atılan ve kazanılabilecek olan plastiğin %72,5’uğunu kabul ediyormuş.

Ortaya çıkan sıkıntının ciddi bir ekonomik boyutu var. ABD kentlerinde atıklarla uğraşan şirketler var. Belediyeler topladıkları çöpleri para ödeyerek onlara teslim ediyorlar. Eskiden bu şirketler çöplerini Çin’e satarlarmış. Örneğin Philadelphia’ki şirket çöpün tonu başına belediyeden 67,35 dolar alırmış. Şirket Çin’in kararı üzerine fiyatı 170 dolara çıkarmak istemiş.

Belediye sonunda daha ucuzcu bir firma bulmuş. Üstelik atıkların yarısı yakılıyor (hava kirliliği yaratarak); diğer yarısı da kentin yakınlarındaki bir yere gömülüyor. Hatta doğrudan doğruya açık havaya atılıyor. Yani, yeniden kazanmak diye bir çaba yok artık.
Atık kabul eden başka ülkeler de var. Endonezya, Vietnam, Tayland, Hindistan gibi. Ama bunların mevcut isteme yanıt verecek kapasiteleri hiç mi hiç yok. Ayrıca onlar da fiyatlarını arttırdılar.

Bu bakımdan hem ABD’nin, hem Kanada’nın, hem de Avrupa ülkelerinin her gün ürettikleri tonlarca çöpe kendi içlerinde çözüm bulmaları gerekiyor.

Akla gelen yollardan biri halkta atık bilincini geliştirmeye özen göstermek ve onları daha az atık üretmeye alıştırmak. İyi güzel de, atık miktarı durmadan artıyor. Örneğin ABD geçen yıl 262,4 milyon ton çöp üretmiş. Bu sekiz yıl öncesine göre %4,5 miktarında bir artışı gösteriyor. 30 yıl öncesiyle kıyaslanırsa atık üretimi %60 fazlalaşmış.

KAYNAK : Atila Alpöge, Ekogazete, 29.3.2019 / Yararlanılan kaynaklar: Le Monde, 29.3.2019 – Michael Corkery, The New York Times, 16.3.2019 – Alana Semuels, The Atlantic, 5.3.2019
https://ekogazete.wordpress.com/2019/03/29/bir-kriz-patladi-durmadan-yigilan-copleri-ne-yapacagiz/

BÜLENT ÖZGEN-HABER MERKEZİ