adramut

Serin Çatılar Kentsel Yayılımın Isınmasını Önleyebilir

Sıcak Başlıklar

Balıkesir’de yoğun sis

https://youtu.be/hQUJedt1nT0 Balıkesir-Çanakkale kara yolunda yoğun sis etkili oluyor. Kara yolunun 40. kilometresinden itibaren görülen sis, Balıkesir kent merkezinde bazı kesimlerde de...

Jandarmadan helikopter destekli trafik denetimi

Vatandaşların güven içinde seyahat etmelerini sağlamak amacıyla havadan helikopter desteği ile yapılan trafik denetimi iki saat sürdü. Denetimlerde, havadan...

Balıkesir’de uyuşturucu operasyonu.

Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ile İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince uyuşturucu madde ticareti ve kullanımını önlemeye yönelik olarak son...

Serin çatılar, serin malzemeler kullanılarak güneş ışınlarını yansıtan, özellikle sıcak iklim bölgelerinde yaz aylarında binanın soğutulmasına yardımcı olarak bina kullanıcılarının enerji ihtiyaçlarını önemli bir ölçüde azaltan sürdürülebilir bir çatı teknolojisiolarak tanımlanabilir. Serin çatılar, özgül ısı ve termal yayılım değerleri düşük, termal iletkenlik değeri yüksek yüzeylerdir.

Serin renkli malzeme tanımı ise: Ultraviyole ve kızılötesi ışınlar gözle görünmezler ve renkler üzerinde hiç bir etkileri yoktur. Ancak,gerek görünür gerek görünmez tüm ışıklar emildikleri nesneyi ısıtırlar. Daha fazla solar enerji emen nesne daha fazla ısınır. Tersine,
nesnenin bu tip ışınları yansıtması fazlaysa daha az ısınacaktır. İki nesne görünürde aynı renkte görünebilir, fakat kızılötesispektrumda çok farklı yansıtma özelliklerinde olabilirler.

Gün gün ülkemizde küresel ısınmanın getirdiği yan tesirlerden biri olarak ön görülen iklim değişikliğini yaşamaktadır. Daha önce ülkemizde daha az görülen veya tespit edilen su ve rüzgar tahribatları artık daha çok gözlemleniyor ve kayıt altına alınıyor. Bilim insanları ülkemizin” yarı tropik” olan hava şartlarının “tam tropik” olarak dönüşmekte olduğunu söylüyor ve uyarıyorlar.

Son dönemde  toplumsal hafızamızda çeşitli afetler  örneğin “dolu şeklinde büyük buz parçacıklarının yağması ve çatı ve cepheleri tahrip etmesi,” ,.gerek bina gerekse de vasıtalara zarar veren “hortumlar”, seller  kaldı. Bazen çok üzücü can kayıpları bile söz konusu oluyor.

Tabi bu durumda özellikle hayatımızın önemli bir bölümünü yaşadığımız binalarda da iklim değişikliğine karşı  önlem alınması değişiklikler  yapılması gereğini ortaya çıkarıyor. Buda değişik sektörlerin bir araya gelmesi ile oluşan inşaat sektöründe konu üzerinde çalışmaları tetikliyor.  Tüm dünya inşaat malzemeleri ve Türkiye inşaat malzemeleri üreticileri yeni  ek tesirler  dikkate alarak malzemelerini geliştirmeye  çalışıyor…

 

 

Dünya inşaat piyasasında önemli bir yeri olan müteahhit  Türk inşaat firmaları da , müşavirlerde, proje firmaları da bu zincirin bir halkası olarak aynı konu üzerinde dikkatle duruyorlar.

Bilindiği gibi güneş ışınları radyasyon veya ışıma yolu ile  yeryüzünü ısıtmaktadır. Yeryüzünün faklı olarak eskisine göre birkaç derece fazla  ısınması,  ısının dünyada kalması şeklinde oluşan enerjide,  atmosferde farklı fiziksel koşullarla hava ve ona bağlı su olaylarına  dönmektedir. Ek olarak  özellikle  Kentler üzerinde  gerek hava içinde oluşan faklı gaz ve tozlardan , gerek bitki örtüsünün azlığından,  gerekse de hava hareketlerinin yapılaşmaya bağlı olarak azalmasından , kentlerin yapılaşmasından gelen   kolaylıkla hissedilen farklı bir rejim  oluşmaktadır.

Buna yeni bir “iklim adacığı” denilebilir.  Sadece ısıyı ele alırsak  “kentsel ısı adaları”  şeklinde ifade edebiliriz. Bu adaların Oluşumunda Yukarda yazılı nedenlere kentlerin genel dokusunu oluşturan yüzey malzemelerini de bir faktör olarak  ekleyebiliriz. . Kentlerin genel olarak dokusunu oluşturan yüzey malzemeleri  kendi özelliklerine uygun olarak gün ışığında ısınmakta gecede bu enerjiyi geri vermektedir.  (Kırsal kesimde her hangi bir engel yoktur ve ışınlar toprak ve bitkilerle emilir su da tekrar buharlaşacaktır…bu unsurlarda rahatsız edici olmamaktadır.)

Bu durumda ısınmayı etkileyen faktörlerden birinin de kentler de üst katmanların  yüzeylerinin cinsleri ve renkleri olduğu ortaya çıkmaktadır. ( Termal yayılım ve iletkenlik kat sayılarının mukayesesinde de kentlerde durum kırsal alanın tam tersidir . ) Kentlerde dış yüzeylerde kullanılan koyu renkli malzemeler ısıyı bünyesinde tutar ve ısınmaya yol açar… Kentlerde direkt gün ışığına açık bina yüzeylerinde” yansıtıcılık” değerleri yüksek  malzemeler ve renginin doğru seçiminin  ısınmanın azaltılmasına katkı yapacağı açıktır.

Özellikle ülkemizin güneyinde güneşin daha etkin olması sebebiyle beyaza yakın açık renklerin kullanılmasının daha serin bir yüzey ortaya koyduğu bilmeliyiz. Bu şekilde seçimler yapılırsa , binaların ısınması azaltılabilir  ve soğutmaya duyulan enerji ihtiyacı azaltılabilir. Bu oranın . %7 -%15 gibi  enerji sarfiyatında  ekonomi yarattığı  hesaplanmıştır.

Özellikle sıcak bölgeler için binalarda çatı ve cephelerinde kullanılabilecek doğru   malzemelere “serin malzemeler” şeklinde bir ifade kullanıyoruz. Serin malzemeler, ışığı yansıtır ve bu malzemelerin  ısıyı yayılım yolu ile ortama bırakma oranı yüksektir.Serin malzemelerle üretilen “serin çatı ve cepheler” binalar da ayrı bir konfor ve  ekonomi sağlamaktadır.

 

Genel olarak teknolojinin de gelişimi ile bir yapıyı dizayn etmek günden güne daha çok bilgi ve emek istemektedir. Yapının Fonksiyonlarına uygun, çok işlevli olması, ekonomik olması, ekolojik,ve estetik olmasını istiyoruz. Çok çeşitli ve gittikçe artan bir çok disiplinin ihtisas sahibi firmaların   bilgi ve emeğiyle projeler  sonuçlanmalıdır.

Bu ihtiyaçlara  uygun gereklerin yanında  Ayrıca bir yapının çatı ve cephesinden başlayıp topluma bir etki verdiğini, doğayı da etkilediğini artık biliyoruz.Bu etkiler bazen rahatlatıcı , hayranlık uyandırıcı , bazen endişe verici olabiliyor.

 Serin Çatılar ve Serin Malzemeler

Serin çatı malzmelerinin ısı tutma kapasiteleri, geleneksel malzemelere göre daha düşük olabilmektedir. Geleneksel çatı malzemelerinde çatı yüzeylerindeki sıcaklık 66-85°C’ye kadar ulaşarak sıcak yüzeylerin oluşmasına zemin hazırlarlar. Serin çatı malzemeleri ile bu sıcaklıklar 28-33°C’ye kadar azaltılabilir. Serin çatılar binaların soğutma yükünü azaltarak enerji tasarrufu sağlarlar.   Özellikle sıcak iklim bölgelerinde iklimlendirme cihazlarının kullanımını azaltır.Ortalama enerji tasarrufu %7 ile %15 arasında değişmektedir.

4.1. Serin Çatı Kaplama Malzemeleri ve Özellikleri
Bu çalışma kapsamında, Çelik’in (2012) çalışmasında [9] yaptığı serin malzeme sınıflandırması esas alınmıştır. Buna göre serin çatıkaplama malzemeleri 7 başlıkta ele alınmaktadır:

Beyaz Kaplamalar ve Beyaz Renkli Malzemeler: Beyaz, güneş yansıtıcılığı en fazla olan renktir. Ancak, beyaz rengin yansıtıcılıkdeğeri, malzemeye beyaz rengi veren pigmentin boyutu, boyanın uygulandığı malzemenin kalınlığı ve özgül ısı gibi özelliklerine göre değişir.
Çatı yüzeylerinde güneş yansıtıcılığı yüksek olan beyaz renkli kaplama malzemeleri kullanılarak veya çatı yüzeyi akrilikbeyaz boya ile boyanarak, çatı yüzeyinin gün boyu ısı depolanması engellenebilir ve çatıların serin olmasını sağlanabilir.

 

                                  Şekil 4.1 Utah Olympic Oval, Serin Çatı Kaplaması.

Şekil 4.2.’de görüldüğü gibi düşük eğimli bir çatıya sıva püskürtmesi yapılmaktadır. Sıvalar düşük eğimli çatılarda en iyiuygulanabilen yüzeysel işlemlerdir. Koyu kıvamlı boya kıvamındadır, yosun ve mantar büyümesine engel olmak için kimyasal maddeler barındırır ve yıkanabilir özellikte olup kiri yağmurda akıtır .Ayrıca çatı yüzeyinde serin malzemeler ile fotovoltaik güneş panellerinin kullanılması enerji tasarrufu sağlamaktadır (Şekil 4.2).

 

Şekil 4.2. Düşük Eğimli Çatıya Sıva Püskürtülmesi, Serin Çatı Üzerinde
Fotovoltaik Güneş Panelleri Montajı.

Alüminyum Pigmentli Serin Malzemeler: Alüminyum pigmentler serin çatı performansını arttırabilir. Siyah asfalt malzemenin alüminyum pigmentli halinin güneş ışını yansıtıcılığı %50 olarak ölçülmüştür. Metalik malzemelerde yüksek kızıl ötesi yayılma (le)
değeri düşüktür. Ayrıca metal malzemelerde yansıtıcılık (SR) ve yüksek kızıl ötesi yayılma (Ie) arasında ters orantı vardır. (SR) nekadar artarsa (Ie) o kadar azalır. Dolayısıyla alüminyum pigmentler ne kadar fazla ise (SR) o kadar fazladır ve (Ie) azdır. Bu tür malzemeler beyaz kaplamalara göre yıpranmaya karşı daha dayanıklıdır.

Şekil 4.4.’te, farklı yansıtma ve yayma oranlarına sahip koyu renkli, metal ve beyaz renkli çatı kaplama malzemeleri ile kaplı çatılarda yüzey sıcaklıklarındaki farklılıklar görülmektedir.
Sıcak güneşli yaz günlerinde koyu renkli çatı güneş enerjisinin %5’ini yansıtır ve sıcaklığın
%90’dan fazlasını yayarlar ve absorbe işlemi (çatı altındaki mekanda) 82°C (180°F) kadar ulaşabilir.
Metal çatı ise güneş enerjisinin önemli miktarını yansıtır; 4’te biri civarındaki ısıyı absorbe ederek çatı altındaki mekanda sıcaklık71°C (160°F)’ye kadar çıkabilir. Beyaz çatıda ise güneş enerjisinin çoğunu yansıtır ve yayabilirler; çatı altındaki mekanda ulaşabilecek en yüksek sıcaklık 49°C (120°F)’dir.

Serin Renkli Kaplama Malzemeleri: Yansıtıcılık değerleri yüksek olmasına karşın, güneşli günlerde beyaz renkli yüzeyler,parlaklık ve kamaşma nedenleriyle göze rahatsızlık verebilir. Bu nedenle açık renkte agregalı şingıl, metal çatı levhaları, yansıtıcı kiremit gibi malzemeler tercih edilebilir. Diğer yandan, geleneksel pigmentlerin yerine geliştirilmiş olan “soğuk pigmentler (cool pigments)” uygulanarak yansıtıcılık değerleri yüksek yüzeyler elde edilebilir.

Serin Membran: Beyaz renkli membran malzemelerin %75 ile %85 yansıtıcılıkları vardır Serin membranlar, düşük eğimli çatılarda, prefabrike olarak uygulanabilir. Malzemeler genellikle yapıştırılmış ya da mekanik olarak tüm çatı yüzeyine yapıştırmaya da ısı kaynağı ile sabitlenerek uygulanmaktadır [8]. Tek katlı serin membranlar, EPDM, CSPE, ve PVC olarak çatı yüzeylerine uygulanabilir.

 

                                   Şekil 4.5. Serin Tek Katlı CSPE Membran.

Asfalt Şingıllar: Asfalt şıngıllarda serin malzeme olabilir. Kaplanmış kaya granülleri asfalta yedirilerek elde edilirler. Beyaz
granüllü şıngılların %20 ile %30 arasında yansıtıcılıkları mevcuttur.

 

       Şekil 4.6. Serin Asfalt Şıngıl, Düz Serin Çatı, Serin Metal Çatı Örnekleri.

Termodinamik Kaplama Malzemeleri: Termodinamik malzemeler optik özelliklerini iklimsel ya da elektriksel etkiler ile değiştirebilirler (örneğin güneş ışınları ve sıcaklık). Bu tür malzemelerden oluşmuş bina kabuğu enerji ihtiyaçlarına göre davranış değiştirebilir.
Kışın güneş ışınlarını kabul eder, yazın güneş ışınlarını yansıtarak binanın gereğinden fazla ısınmasını engeller.Termodinamik malzemeler kategorisindeki termokromik malzemeler, çevrelerine renk değiştirerek cevap verirler. Isı arttıkça koyu tonlardan açık tonlara geçerler. Isı azaldıkça bu işlemin tam tersi olur.

Hal Değiştiren Malzemeler: HDM’ler, kimyasal özellikleri sayesinde ısı depolarlar ve ortama tekrar ısı salarlar. Gün içinde sıcaklık arttıkça erime noktasına gelen malzeme hal değiştirir ve katıdan sıvı hale dönüşür. Ortam sıcaklığı düştüğünde tekrar hal değiştirerek katı olur.

Böylece bu tür malzemeler gün içerisinde enerjiyi bünyesinde depolarlar ve soğutma giderleri üzerinde  azaltıcı etki yaparlar.

Sonuç
Kentsel ısı adası oluşumunda; azalan bitki örtüsü, geçirimsiz yüzeylerin artması, ısı dağılımını engelleyen etkenler, enerji talebinin artması ve kentsel yüzey malzemeleri gibi parametreler kentsel ısı adası sürecini hızlandırmıştır.

Günümüzde kentlerin gelişmesi ile yapılı alanların da arttığı görülmektedir. Bu durumda mevcut yapılara müdahale etmek çözüm alternatifi sunmak bağlamında ağaçlandırma, çatı bahçeleri ya da çatı yüzeylerinde yansıtıcı özelliği yüksek olan malzemeler seçmek hava kalitesini iyileştirerek kentsel ısı adası oluşumunu minimilize edebilecektir.

Kentsel alanları oluşturan yüzeylerin malzeme özellikleri de dikkate alınması gereken bir diğer faktördür. Kentsel alanlarda çatılar büyük yüzeylere sahiptir ve güneş ışınlarına direkt olarak en çok maruz kalan alanlardır. Bu nedenle çatılarda yüksek güneş yansıtıcılığı değerine sahip malzemeler güneş ışınlarını yansıtmada ve çatı sıcaklığının düşürülmesi bakımından etkin materyallerdir.

Ayrıca yüksek yayma gücüne sahip yüzeyler soğuk yüzeylerin oluşmasına olanak sağlarlar. Bilindiği üzere beyaz renk yansıtıcılığı yüksek olan bir renktir. Çatı yüzeyleri, bina cepheleri ya da asfalt yol ve kaldırımlar gibi kentsel alanlarda büyük bir paya sahip alanlarda yansıtıcı özelliği yüksek malzemeler seçilmelidir. Mevcut yapılara ve yeni yapılacak olan tasarımlarda çatı bahçeleri ya da serin çatı uygulamalarına yer verilmelidir.

Güneş enerjisinden korunmanın yanında istifade etmek de düşünülerek, serin membranlar ile birlikte kullanıcak fotovoltaik (PV) paneller, enerji etkin nitelikte çatı yüzeyi elde edilmesini sağlayacaktır. Serin çatı malzemelerinin yansıtıcılık özelliği, gerek atmosferik etkiler, gerek hava koşulları nedeniyle zaman içinde azaltabilirler. Bu nedenle, bu malzemelerin uygulandığı yüzeylerin periyodik aralıklar ile yıkama ya da fırçalama işlemleri yapılması kullanım ömürlerini uzatıp, performanslarını iyileştirebilir.

Mimar mühendis  Veya Profesyonel olarak bu işlerle ilgililerin tercihlerinde tüm gereklerin  yanı sıra,  çatı ve cephede doğru  malzeme ve renklerini de dikkate alarak ,  iklim bölgelerine uygun seçimler yaparak, hem dünyamıza sahip çıkmasını, hem de  işverene ,ülkemize ekolojik ve  ekonomik fayda sağlamalarını diliyoruz

KAYNAK : Adil Baştanoğlu-İnci Tozam-http://www.turkchem.net/kentsel-isi-adasi-etkisinde-kentsel-yuzey-malzemeleri-ve-serin-catilar.html

BÜLENT ÖZGEN-HABER MERKEZİ

- Reklam - adramut
- Reklam -Uğur Böceği Kreşi

Son Haberler

Balıkesir’de yoğun sis

https://youtu.be/hQUJedt1nT0 Balıkesir-Çanakkale kara yolunda yoğun sis etkili oluyor. Kara yolunun 40. kilometresinden itibaren görülen sis, Balıkesir kent merkezinde bazı kesimlerde de...

Jandarmadan helikopter destekli trafik denetimi

Vatandaşların güven içinde seyahat etmelerini sağlamak amacıyla havadan helikopter desteği ile yapılan trafik denetimi iki saat sürdü. Denetimlerde, havadan gelen bilgiler doğrultusunda yerden yapılan...

Balıkesir’de uyuşturucu operasyonu.

Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ile İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince uyuşturucu madde ticareti ve kullanımını önlemeye yönelik olarak son 24 saatte 3 operasyon yapıldı. 4...

Yürüyüş Milli Takımı Antrenörü Sabahattin Tatar son yolculuğuna uğurlandı.

https://youtu.be/RTBXE2A7hBw 13 Kasım'da Ayvalık ilçesi Murateli Mahallesi'ndeki bahçesinde zeytin toplamak için çıktığı ağaçtan dengesini kaybederek düşen Sabahattin Tatar, Ayvalık Devlet Hastanesindeki tedavisinin ardından Ege Üniversitesi...

Edremit’te kaçak ve sahte içki operasyonu

Edremit Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Grup Amirliği ekiplerinin çalışmaları sonucunda çok miktarda kaçak ve sahte içki ele geçirildi. Şüpheli T.E.’nin ikametinde ve motosikletinde yapılan...
- Reklam -Uğur Böceği Kreşi

Benzer Haberler